Covid-19 Gelişmeleri

15 Haziran 2021

1-Covid-19 Salgını Nedeni ile Alınan Önlemler

Son dönemde artan Covid-19 vakaları ve yeni varyasyon salgını nedeniyle, Başbakan Boris Johnson 4 Ocak 2021 akşamı yaptığı basın açıklamasında, gece 00:00’dan itibaren İngiltere’de en üst seviye (5. seviye) tedbirlerin alındığını duyurmuştur. 2020 yılı Nisan ayındaki sokağa çıkma yasağı ile benzer olan yeni kapatma tedbirlerine göre zorunlu nedenler dışında sokağa çıkmak yasaklanmıştır. Söz konusu kapatma tedbirleri kapsamında;

  • Yalnızca temel tıbbi ihtiyaçların temini, yiyecek alışverişi ve rehberde sayılan diğer zorunlu sebeplerle dışarı çıkılabilecektir.
  • Kritik ulusal altyapı işlerinde çalışanlar, şahsen katılım gerektiren inşaat veya imalat işlerinde çalışanlar gibi evden çalışılması mümkün olmayan işler dışında evden çıkılmaması, uzaktan çalışılması istenmektedir.
  • Halka açık bir açık alanda insanların kendi başına, birlikte yaşadığı kişilerle veya destek balonundan veya başka bir evden bir kişiyle günde bir defaya mahsus olmak üzere dışarı çıkmalarına izin verilmektedir.
  • Tüm okullar 05.01.2021’den itibaren Şubat ortasına kadar kapalı kalacak ve uzaktan eğitim yapılacaktır. Okul öncesi kreşlerin açık kalmasına izin verilmektedir.
  • Üniversite öğrencilerinin kampüslere dönmemeleri ve online eğitim yapmaları istenmektedir.
  • Restoranlar kapalı kalmaya ve paket servis hizmeti vermeye devam edeceklerdir.
  • Golf sahaları, tenis kortları ve açık hava spor salonları gibi spor tesisleri kapatılacaktır.
  • Amatör takım sporlarına izin verilmemekte, ancak Premier Lig futbolu gibi elit sporlar devam edebilmektedir.

Hükümet tarafından açıklanan yeni tedbirlere ilişkin detaylı bilgiye https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/949536/NationalLockdownGuidance.pdf  linkinden ulaşılması mümkündür. (05.01.2021 )

Ülkede salgın nedeni ile ithalat kısıtlaması uygulaması bulunmamaktadır.      

Sınır Önlemleri 

Birleşik Krallık tarafından üç kategori ile sınıflandırılacak ülkelerden “Yeşil Liste”de yer alanlardan dönüşte karantina zorunluluğu aranmayacağı açıklanmıştır.

Ülkeler, Covid-19 vakalarının sayısına ve aşı uygulamalarının başarısına göre kategorize edilmiş; yeşil, turuncu ve kırmızı olarak derecelendirilen ülkeler için trafik ışığı sisteminden ilham alınmıştır.

Buna göre:  

 ·  Yeşil olarak derecelendirilen ülkelere seyahat edenlerin dönüşlerinde izole olmaları gerekmeyecek, ancak seyahatlerinden önce ve sonra bir Covid-19 testi yaptırmaları gerekecektir. Yeşil listede Portekiz, İsrail, Avustralya, Yeni Zelanda'nın dahil olduğu 12 ülke yer almaktadır. 

·  Turuncu ülkelerinden gelenlerin evde 10 gün karantinada kalmaları ve gerekli PCR testlerini yapmaları gerekmektedir. Aynı zamanda bu ülkelerden seyahat edenlerin beşinci gün özel PCR testi yaparak karantinadan çıkmaları mümkündür. Bu ülkeler arasında İspanya, İtalya ve Fransa yer almaktadır. 

·  Kırmızı liste ülkelerinden yalnızca İngiltere veya İrlanda vatandaşları veya Birleşik Krallık'ta ikamet edenlerin Birleşik Krallık’a seyahatlerine izin verilmektedir. Bu kişilerin devlet tarafından belirlenen karantina otellerinde 10 gün konaklamaları ve masrafların kendileri tarafından karşılanması gerekmektedir. Bu defa hükümet tarafından yapılan açıklamada kırmızı ülke listesinde Türkiye de yer almaktadır. 

En az seyahat kısıtlamasına sahip yeşil ülkeler listesine ilişkin kurallar 17 Mayıs'ta yürürlüğe girecektir.

Öte yandan İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda, katı seyahat kurallarını ne zaman gevşetebileceklerini henüz açıklamamışlardır. (09.05.2021)

Normalleşme Süreci

Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson 23 Şubat 2021 tarihinde basın toplantısı ile yaptığı açıklamada; İngiltere'de 21 Haziran tarihine kadar dört aşamalı olarak Covid-19 kısıtlamalarının kaldırılacağını açıklamıştır. Ancak, Başbakan Boris Johnson tarafından yapılan son açıklamada sınırlamaların neredeyse tamamının kaldırılması için öngörülen 21 Haziran tarihi, yeni çıkan ve hızlı yayılan Covid-19 varyantları nedeniyle 19 Temmuz’a ertelenmiştir.

Birleşik Krallık’ta 4 aşamalı olarak kaldırılan Covid-19 kısıtlamalarından dışarıda 30 ve içeride 6 kişi toplantı sınırlarının kaldırılmasını içeren son aşamaya (Step 4) geçiş 19 Temmuz’a ertelenmiştir. (15.06.2021)

Dört aşamalı plan kapsamındaki uygulamalar şöyledir:

  • İlk aşama iki bölümden oluşacaktır. Birincisi 8 Mart 2021’den itibaren; tüm okulların açılması, iki kişinin dışarda buluşarak sosyalleşmesi; ikinci aşama ise 29 Mart 2021’den itibaren altı kişiye kadar dışarda buluşmanın serbest hale gelmesi; gün içerisinde yerel bölge dışına seyahat edilebilmesi (gün aşırı kalmalara izin verilmemektedir); spor aktiviteleri ile tenis, basketbol, golf gibi spor alanlarının faaliyete başlayabilmesidir.
  • 12 Nisan 2021’den itibaren; mağazalar, restorantlar ve pubların dış mekanları, spor salonları ve spa yerleri, kuaförler ve güzellik salonları açılabilir. Aynı aileden kişiler için yurt içi tatil programı yapılabilir. Hayvanat bahçeleri, tema parkları ve açık hava sinemaları açılabilir. Kütüphaneler ve toplum merkezleri açılacaktır. On beş kişiye kadar düğün kutlamalarına izin verilmektedir.
  • 17 Mayıs’tan itibaren; otuz kişiye kadar dışarıda, altı kişiye kadar iç mekanlarda buluşmaya izin verilir, restoran, pub ve diğer ağırlama mekanları iç mekanda hizmet verebilir. Otuz kişiye kadar düğün ve diğer kutlamalar yapılabilir, sinema ve tiyatrolar faaliyete başlayabilir. Bin kişiye kadar iç mekan ve dört bin kişiye kadar dış mekan gösteriler ve büyük etkinliklere izin verilmektedir.
  • 19 Temmuz 2021’den itibaren sosyal iletişimdeki tüm yasal sınırlamalar kaldırılacaktır. Düğünlere, cenazelere ve diğer etkinliklere katılabilecek kişi sayısı konusunda yasal sınırlama olmayacaktır. Gece kulüpleri açılabilecektir.
Yukarıda yer alan her aşama en az beş hafta arayla gerçekleşecektir. Bir sonraki aşamaya geçmeden önce her defada aşağıda yer alan dört koşulun mevcut olması gerekmektedir:
  • Plana uygun şekilde Covid-19 aşı programının devam ediyor olması,
  • Aşıların, virüs nedeniyle ölen veya hastanede tedaviye ihtiyaç duyan kişilerin sayısını yeterince azaltması,
  • Enfeksiyon oranlarının, hastaneye kabullerde artış riski oluşturmaması,
  • Yeni virüs varyantlarının ortaya çıkması, kısıtlamaların kaldırılmasını esas olarak etkilememekle birlikte değerlendirmeler arasında yer alacaktır.

Söz konusu kısıtlamaların kaldırılmasına ilişkin takvim İngiltere için geçerli olacaktır. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda kısıtlamaların kaldırılmasında kendi programlarını belirlemektedir. 
 
2- Ekonomik Önlemler ve Destekler

Birleşik Krallık Maliye Bakanı tarafından açıklandığı üzere, 2021 mali yılı bütçesi 1,053 milyar £ olarak öngörülmektedir. Yapılan açıklamaya göre ülke ekonomisi 2020'de % 10 küçülmüştür. Ekonominin 2021'de toparlanması ve % 4 büyümesi öngörülmektedir. Ekonominin 2022’de % 7,3 büyümesi ve 2022 ortasına kadar Covid-19 salgını öncesi seviyelere dönmesi beklenmektedir. Pandeminin başlagıcından bu yana 700.000 kişinin işsiz kaldığı belirtilmektedir.  Birleşik Krallık’ın, bu yıl 355 milyar Sterlin borçlanması ve 2021-22'de toplam 234 milyar Sterlin borçlanma olması beklenmektedir.

Birleşik Krallık'ın aşı uygulamasını desteklemek için 1,65 milyar Sterlin ve İngiltere'nin aşı testi kapasitesini artırmak için 50 milyon Sterlin bütçe ayrılmıştır.

İş Koruma Programı Eylül ayına kadar uzatılmıştır. Program kapsamında devlet, çalışılamayan saatler için çalışanların ücretlerinin % 80'ini (en çok 2500 £’e kadar) ödemeye devam edecektir. Ancak İşverenlerin Temmuz ayında % 10, Ağustos ve Eylül aylarında ise % 20 katkı yapmaları istenmektedir.

Serbest meslek sahiplerine sağlanan mevcut destekler Eylül ayına kadar uzatılmıştır.

Asgari ücret, Nisan ayından itibaren saatlik 8,91£’e çıkarılacaktır.
 
Vergilendirme

  • Gelir vergisi, ulusal sigorta veya KDV oranlarında değişiklik bulunmamaktadır.
  • Gelir vergisinde vergilendirme eşikleri 12.570 £ ve 50.270 £’e yükseltilerek, bu değerler 2021 Nisan’dan 2026 yılına kadar dondurulacaktır.
  • Kurumlar vergisi, 2023 Nisan ayından itibaren % 19'dan % 25'e yükseltilmiştir. Ancak şirket karı 50.000 £'den az olan yaklaşık 1,5 milyon küçük şirket için kurumlar vergisi oranı % 19'da tutulacaktır.
  • İngiltere ve Kuzey İrlanda'da konut alımlarında damga vergisi tatili 30 Haziran'a kadar uzatılmıştır. Ayrıca 500.000 £ altındaki gayrimenkul satışlarında vergi alınmayacaktır.
  • Veraset vergisi eşikleri, emekli aylıkları ödeneklerindeki vergi eşikleri ve yıllık sermaye kazancı vergi muafiyetlerinin 2020-2021 değerleri 2025-26'ya kadar dondurulmuştur.
Sanat ve Spor
  • Müzeler ve sanat galerileri dahil İngiltere'deki sanat mekanlarının yeniden açılmasına yardımcı olmak için yaklaşık 400 milyon Sterlin fon ayrılmıştır.
  • Profesyonel sporlar için 300 milyon Sterlin ve temel futbol çalışmaları için 25 milyon Sterlin kurtarma paketi öngörülmektedir.
  • 2022'de ertelenen Kadınlar Euro futbol turnuvasının gerçekleştirilmesi için 1,2 milyon Sterlin bütçe ayırılmaktadır.
İş, Dijital Ticaret ve Bilim
  • Firmaların 20 milyar Sterlin değerindeki ticari yatırımlarının yapılması için vergi indirimleri öngörülmektedir.
  • Firmalar, yatırım maliyetlerini vergi hesabından düşebilecekler ve vergilendirilebilir karlarını % 130 azaltabileceklerdir.
  • Firmaların stajyer alımı için devlet teşvikleri 126 milyon Sterlin’e yükseltilmiştir.
  • Turizm sektörü firmaları için indirimli KDV oranı Eylül ayına kadar % 5 oranında devam edecektir. Sonraki altı ay % 12,5 olarak ara oran uygulanacaktır.
  • İşyeri Emlak Vergisi tatili Haziran ayına kadar devam edecek sonrasında % 75 indirim uygulanacaktır.
  • Pandemi nedeniyle kapanan mağazalar ve diğer işletmeler için yeniden başlama yardımı olarak 5 milyar Sterlin öngörülmektedir.
  • Yeni yatırım ve hızla büyüyen teknoloji firmalarının yurtdışından sağlayacakları kalifiye personel için yeni vize planı öngörülmektedir.
Alkollü İçkiler ve Sigara
  • Tüm alkollü içki vergileri bir yıl daha uzatılmıştır.
  • Alkollü içkiler, şarap, elma şarabı veya biraya ekstra vergi olmayacaktır.
  • Akaryakıt vergileri yeniden dondurulmuştur.
  • Tütün vergileri % 2 artırılacaktır.
Çevre, Ulaşım, Altyapı ve Barınma
  • Leeds'de Birleşik Krallık Altyapı Bankası kurulacaktır. 12 milyar Sterlin değerinde sermayeye sahip olacak olan Banka, 40 milyar Sterlin değerindeki kamu ve özel projeleri finanse etmek amacıyla kurulmaktadır.
  • 2050 yılına kadar net sıfır emisyona geçişi finanse etmek için perakende yatırımcılar da dahil olmak üzere yeşil tahviller için 15 milyar Sterlin bütçe ayrılmıştır.
Bölgesel Destekler
  • İskoç hükümeti için 1,2 milyar Sterlin, Galler hükümeti için 740 milyon Sterlin ve Kuzey İrlanda için 410 milyon Sterlin finansman desteği öngörülmektedir.
  • Middlesbrough, Preston, Swindon, Bournemouth, Newark, West Bromwich ve Ipswich dahil 45 başka İngiliz şehrinde yenilenmeyi teşvik etmek için 1 milyar Sterlin fon ayrılmıştır.
  • Cemiyetlerin/yerel toplulukların kapanma riski altındaki barları devralması için 150 milyon Sterlin destek öngörülmektedir.
  • East Midlands Havaalanı, Felixstowe ve Harwich, Humber, Liverpool City Region, Plymouth, Solent, Thames ve Teesside ilk sekiz serbest liman olarak ilan edilmektedir.

(04.03.2021)
 
Kaynak: T.C. Londra Ticaret Müşavirliği