Türkiye ile Ticaret

06 Ocak 2020

Genel Durum
 
 

Türkiye-Çin Dış Ticaret Değerleri (Milyon Dolar)
Yıl İhracat İthalat Hacim Denge
2007 1.039.523 13.234.092 14.273.615 -12.194.569
2008 1.437.204 15.658.210 17.095.414 -14.221.007
2009 1.599.139 12.676.573 14.275.712 -11.077.433
2010 2.269.175 17.180.806 19.449.982 -14.911.631
2011 2.466.316 21.693.336 24.159.652 -19.227.019
2012 2.833.255 21.295.242 24.128.497 -18.461.987
2013 3.600.865 24.685.885 28.286.751 -21.085.020
2014 2.861.052 24.918.224 27.779.276 -22.057.171
2015 2.414.790 24.873.457 27.288.247 -22.458.666
2016 2.328.044 25.441.433 27.769.477 -23.113.389
2017 2.936.262 23.370.620 26.306.882 -20.434.358
2018 2.912.539 20.719.063 23.631.602 -17.806.524
  Kaynak: Trade Map (2020)
 
 
 
İHRACAT

Tablo: Türkiye’nin Çin’e İhracatında Başlıca Ürünler (Bin Dolar)
Sıra G.T.İ.P Ürün Adı 2016 2017 2018
    TOPLAM 2.328 2.936 2.913
1 2515 Mermer ve traverten, ekosin, su mermeri, kireçli taşlar 728 943 772
2 2610 Krom cevherleri ve konsantreleri 204 258 221
3 2528 Tabii boratlar ve bunların konsantreleri 105 128 140
4 2607 Kurşun cevherleri ve konsantreleri 63 109 127
5 2616 Kıymetli metal cevherleri ve konsantreleri 127 125 125
6 7108 Altın (platin kaplamalı altın dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya da pudra halinde) 0 14 65
7 8403 Merkezi ısıtma kazanları (84.02 pozisyonundakiler hariç) 33 37 49
8 7501 Nikel matları, nikel oksit sinterleri ve nikel metalürjisinin diğer ara ürünleri 14 34 49
9 9018 Tıpta, cerrahide, dişçilikte ve veterinerlikte kullanılan alet ve cihazlar 34 38 45
10 5101 Yün ve yapağı (kardesiz/taranmamış) 14 42 41
11 7322 Demir veya çelikten elektriksiz merkezi ısıtmaya mahsus radyatör, motorlu hava püskürtücüler, bunların aksam-parçası 28 45 39
12 2603 Bakır cevherleri ve konsantreleri 74 68 37
13 2008 Yer fıstığı ve diğer kabuklu yemiş ve meyve konserveleri 20 34 35
14 8418 Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları 12 18 24
15 6109 Tişörtler, fanilalar, atletler, kaşkorseler ve diğer iç giyim eşyası (örme) 13 15 21
16 2608 Çinko cevherleri ve konsantreleri 4 13 20
17 5702 Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları 23 20 18
18 6815 Taştan ve diğer minerallerden eşya 10 10 17
19 8409 Sadece veya esas itibariyle 84.07 veya 84.08 pozisyonlarındaki motorların aksam ve parçaları 9 11 17
20 3207 Seramik, emaye veya cam sanayinde kullanılan boya, sır, cila vb. 12 16 17
Kaynak: TradeMap-ITC ,2020
 İTHALAT
 
Tablo: Türkiye’nin Çin’den İthalatında Başlıca Ürünler (Milyon Dolar) Kaynak: TradeMap, 2018
 
 Sıra  G.T.İ.P No. Ürün Adı 2016 2017 2018
    TOPLAM İTHALAT 25.441 23.371 20.719
1 8517 Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar 3222 2829 2062
2 8471 Otomatik bilgi işlem mak. bunlara ait birimler; vd. 1126 1271 998
3 5402 Sentetik filament iplikleri ( 547 594 521
4 8529 Sadece veya esas itibariyle 85.25 ila 85.28 pozisyonlarında yer alan cihazlara mahsus aksam ve parçalar 383 537 369
5 8414 Hava veya vakum pompaları, hava veya diğer gaz kompresörleri, fanlar, aspiratörü olan havalandırmaya mahsus davlumbazlar 284 335 367
6 8708 Karayolu taşıtları için aksam ve parçalar 357 414 333
7 8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertörler (örneğin; redresörler) ve endüktörler 281 381 295
8 8501 Elektrik motorları ve jeneratörler [elektrik enerjisi üretim (elektrojen) grupları hariç] 214 252 267
9 7219 Paslanmaz çelikten yassı hadde mamulleri (genişliği 600 mm. veya fazla olanlar) 106 266 267
10 8415 Klima cihazları (motorlu bir vantilatör ile nem ve ısıyı değiştirmeye mahsus tertibatı olanlar) 182 236 239
11 9503 Üç tekerlekli bisikletler, skuterler, oyuncak bebekler, diğer oyuncaklar, küçültülmüş modeller, bilmeceler (puzzle) 371 353 231
12 8536 Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devresi teçhizatı (anahtarlar, röleler, sigortalar, fişler, kutular vb) 179 204 209
13 8545 Elektrik işlerinde kullanılan kömür elektrotlar-fırçalar, lamba-pil kömürleri ve grafit veya diğer kömürden diğer eşya 34 105 209
14 7606 Aluminyum saclar, levhalar, şeritler (kalınlığı 0,2 mm. yi geçenler) 75 94 192
15 8477 Kauçuk veya plastiğin işlenmesine veya kauçuk veya plastikten eşyanın imaline mahsus diğer makina ve cihazlar 146 157 185
16 2933 Sadece azotlu heterosiklik bileşikler 116 129 184
17 8428 Kaldırma, elleçleme, yükleme, boşaltma makinaları (asansörler, yürüyen merdivenler, konveyörler, teleferikler gibi) 176 188 182
18 3926 Plastikten diğer eşya 209 197 180
19 8528 Monitörler ve projektörler, televizyon alıcı cihazları 293 308 178
20 8481 Musluk, batarya, vana ve valfler 250 241 172
Kaynak: Trade Map- ITC 2020
İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokoller
Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki ticari ilişkiler, 16 Temmuz 1974 tarihinde Pekin’de imzalanan Ticaret Anlaşması çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu Anlaşmanın 6. Maddesi uyarınca, her yıl toplanması öngörülen Türkiye-Çin Halk Cumhuriyeti Karma Ticaret Komitesi, 1978 ve 1981 yıllarında olmak üzere iki kez toplanmıştır. Adı geçen Komite, 19 Aralık 1981 tarihinde Pekin’de imzalanan Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması çerçevesinde kurulan Karma Ekonomik Komite ile birleştirilmiş ve Türkiye-Çin Halk Cumhuriyeti Karma Ekonomik ve Ticari Komitesi adını almıştır. 
Türk tarafı KEK Eşbaşkanlığı Ekonomi Bakanımız Sayın Zafer Çağlayan, Çin tarafı eşbaşkanlığı ise Ticaret Bakanı Chen Deming tarafından yürütülmektedir.
Türkiye-Çin 16. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Toplantısı 26-27 Eylül 2009 tarihlerinde Pekin’de gerçekleştirilmiştir. KEK Toplantısı ile eş zamanlı olarak Şangay’da İş Konseyi toplantısı gerçekleştirilmiştir.
 
 
İki Ülke Arasındaki Ticaretin Altyapısını Düzenleyen Anlaşma ve Protokoller
Adı İmza Tarihi RG Tarih ve No’su
Ticaret Anlaşması 16.07.1974 08.01.1975-15112
Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması 19.12.1981 16.02.1982-17607
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması 13.11.1990 01.05.1994-21921
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması 23.05.1995 30.12.1995-22863
DTM ile MOFTEC Arasında Ticari İstişare Mekanizması Kurulması Hakkında Mutabakat Zaptı 12.03.1999 12.09.2001-24521
Hayvan Sağlığı ve Karantina Anlaşması 24.01.2006 22.05.2009-27235
Türkiye-Çin 16. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı 27.09.2009  
Altyapı, Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Protokolü 27.09.2009  
Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü ile ÇHC İthalat-İhracat Ticaret Bürosu Arasında İşbirliği Sağlanmasına Yönelik Protokol 16.04.2010  
Türkiye Cumhuriyeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Arasında İkili Ticari ve Ekonomik İşbirliğinin Genişletilmesi ve Derinleştirilmesine İlişkin Çerçeve Anlaşması 27.09.2009 (parafe) 8.10.2010 (imza) Uygun Bulma Kanunu 26.01.2012 28185
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Üçüncü Ülkelerde Altyapı İnşaatı ve Teknik Müşavirlik Alanlarında İşbirliğinin Artırılmasına İlişkin Mutabakat Zaptı   8.10.2010  
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı ile Çin Halk Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Arasında İkili Ticari ve Ekonomik İşbirliği Orta ve Uzun Dönem Kalkınma Planı İçin Ortak Araştırma Başlatılmasına Yönelik Mutabakat Zaptı 8.10.2010  
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı ile Çin Halk Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Arasında Yeni İpekyolu Bağlantısı Ortak Çalışma Grubu Kurulmasına İlişkin Mutabakat Zaptı 8.10.2010  
T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı ile Çin Kalkınma Bankası Arasında Mali İşbirliği Çerçeve Anlaşması 21.02.2012 T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı ile Çin Kalkınma Bankası Arasında Mali İşbirliği Çerçeve Anlaşması
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası Arasında Swap Anlaşması 21.02.2012 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası Arasında Swap Anlaşması
Türkiye Cumhuriyeti Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Çin Halk Cumhuriyeti Kalite Kontrolü, Denetim ve Karantina Genel İdaresi Arasında Türkiye’den Çin’e Gönderilen Tütünün Bitki Sağlığı Şartları Konusunda Protokol 21.02.2012 Türkiye Cumhuriyeti Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Çin Halk Cumhuriyeti Kalite Kontrolü, Denetim ve Karantina Genel İdaresi Arasında Türkiye’den Çin’e Gönderilen Tütünün Bitki Sağlığı Şartları Konusunda Protokol
BDDK ile Çin Bankacılık Düzenleme Komisyonu Arasında Sınır Ötesi Krizlere Müdahalede Bankacılık İşbirliği Protokolü 21.02.2012 BDDK ile Çin Bankacılık Düzenleme Komisyonu Arasında Sınır Ötesi Krizlere Müdahalede Bankacılık İşbirliği Protokolü