Covid-19 Gelişmeleri

12 Nisan 2021
Brezilya'da Koronavirüs Nedeniyle Günlük Ölüm Sayısı 4.000'i Geçti
 
Brezilya'da 8 Nisan 2021 tarihinde bu hafta ikinci kez Covid-19 kaynaklı günlük ölüm sayısı 4 bin kişiyi geçti. Son dört günde toplam 13.757 kişi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti, ortalama günlük ölüm sayısı ise 3.439 kişi oldu. 9 Nisan 2021 tarihi itibariyle ülkedeki Covid-19 vakası sayısı 13,3 milyonu, virüs kaynaklı ölüm sayısı ise 345 bin kişiyi geçti.

22 Mart 2021 tarihinden bu yana "acil durum fazı"nda olan Sao Paulo Eyaleti'nde, 11 Nisan 2021 tarihi itibariyle kırmızı faza geri dönülmesi kararlaştırıldı. Kırmızı fazda, eczane, süpermarket gibi açık olması zaruri olan yerlerin haricinde, inşaat malzemesi satan mağazaların yeniden açılması, seyircisiz olmakla birlikte spor müsabakalarının gerçekleştirilebilmesi, restoranlardan "al-git" şeklinde yemek alınması mümkün olacak. Bununla birilkte, her gün akşam 20:00 sabah 05:00 arası sokağa çıkma yasağına devam edileceği, kamu ve özel sektörün evden çalışmasının tavsiye edildiği belirtildi.
Bunun yanı sıra Sao Paulo Eyaleti'nde 12 Nisan 2021 tarihi itibariyle 67 yaştaki kişilerin aşılanmaya başlanmasının planlandığı açıklandı. Brezilya genelinde ise nüfusun %10,47'si olan 22,1 milyon kişiye aşı yapıldığı açıklandı. 

Öte yandan, Minas Gerais Eyaleti'nde, koronavirüsün 18 farklı mutasyonunun birleşmesi ile yeni bir "süperkovid" mutasyonunun ortaya çıktığı belirtildi.
Brezilya'daki Covid-19 pandeminin hızla yayılması, ülkede aşılama sürecinin çok yavaş ilerlemesi ve yeni çıkan mutasyonlar, pek çok firmanın üretimi durdurmasına, ekonomik aktivitenin yavaşlamasına ve ticaretin olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Halihazırda Brezilya'dan hava yolu ile gelen yolcuların Türkiye'ye kabul edilmemesi de iki ülke arasındaki ticari hareketleri azaltmaktadır.
 
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Brezilya'nın Sao Paulo Eyaleti'nde Covid-19 Kapsamında Getirilen İlave Önlemler

Brezilya'nın Sao Paulo Eyaleti Belediye Başkanı Bruno Covas tarafından 18 Mart 2021 tarihinde yapılan açıklamada, eyaletteki Covid-19 vakalarının hızlı artışı ve hastanelerdeki yoğun bakım ünitelerinin doluluk oranının %91'i aşması nedeniyle, 30 Mart 2021 tarihine kadar "acil durum fazı" kapsamında azami sınırlamalar altında bulunan eyalette ilave önlemler alınacağı ifade edilmiştir.

Yapılan açıklama kapsamında, eyalet çapında sosyal izolasyonun sağlanabilmesi amacıyla 2021 ve 2022 yıllarındaki bazı eyalet resmi tatil tarihlerinin öne çekileceği belirtilmiş olup, söz konusu tarihler aşağıda sunulmaktadır:
- 03/06/2021 (Brezilya Dini Bayramı / Corpus Cristi)
- 09/07/2021 (Eyalet Resmi Tatili / Revoluçao Constitucionalista de Sao Paulo)
- 20/11/2021 (Sao Paulo Belediyesi Tatili / Consciencia Negra)
- 16/06/2022 (Brezilya Dini Bayramı / Corpus Cristi)
- 20/11/2022 (Sao Paulo Belediyesi Tatili / Consciencia Negra)

Sao Paulo Eyaleti'nde, yukarıda sayılan resmi tatillerin öne çekilmesi sonucunda, 26 Mart 2021 tarihinden başlayarak, ulusal resmi tatil olan 2 Nisan 2021 (Brezilya Dini Bayramı / Paixao de Cristo) tarihini de içerecek şekilde 5 Nisan 2021 tarihine kadar 10 günlük resmi tatil ilan edilmiştir.

Covid-19 pandemisi kapsamındaki vaka ve vefat sayısı itibariyle dünyada ABD'nin ardından ikinci sırada bulunan Brezilya'da, 22 Mart 2021 tarihi itibariyle vaka sayısı 11,9 milyon kişiyi; vefat sayısı ise 294 bin kişiyi aşmıştır. Ülkede salgının en yoğun olarak yaşandığı eyalet olan Sao Paulo'da ise vaka sayısı 2,3 milyon kişi, vefat sayısı ise 67 bin kişi seviyesindedir. Eyalette 28 binden fazla kişinin virüs nedeniyle hastanede yattığı, yoğun bakım ünitelerindeki kişi sayısının 12 bin hastayı geçtiği, söz konusu rakamların bir ay öncesine kıyasla %103'lük bir artışı ifade ettiği açıklanmıştır.

Brezilya'daki Covid-19 pandeminin hızla yayılması, pek çok firmanın da üretimini ve faaliyetlerini geçici olarak durdurmak zorunda kalmasına neden olmaktadır. Örneğin Volkswagen firması 19 Mart 2021 tarihinde yaptığı açıklamada, pandeminin Brezilya'daki gelişimi nedeniyle 24 Mart 2021 tarihinden başlayarak ülkedeki 4 üretim tesisindeki faaliyetleri 12 gün süreyle durduracağını açıklamıştır.

Brezilya'daki Covid-19 pandeminin hızla yayılması, ülkede aşılama sürecinin çok yavaş ilerlemesi (nüfusun yaklaşık %5'i aşılanmıştır), pek çok firmanın üretimi durdurmasına, ekonomik aktivitenin yavaşlamasına ve ticaretin olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Halihazırda Brezilya'dan hava yolu ile gelen yolcuların Türkiye'ye kabul edilmemesi de iki ülke arasındaki ticari hareketleri azaltmaktadır.

Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Sao Paulo Eyaleti'nde "Acil Durum Fazı"na Geçiliyor
 
Sao Paulo Eyaleti Valisi tarafından 11/03/2021 tarihinde, halihazırda "kırmızı faz"da bulunan eyalette, 15/03/2021 tarihinden başlayarak 31/03/2021 tarihine kadar "acil durum fazı"na geçileceği açıklanmıştır. Bu çerçevede akşam 20:00 ile sabah 05:00 saatleri arasında eyalet çapında sokağa çıkma yasağı uygulanacak, okullar, gıda ve okul materyali ihtiyacı karşılamak dışında kapalı olacak, ibadet yerleri, spor müsabakaları gibi toplu katılım sağlanan etkinlik düzenlenen yerler, plajlar ve parklar kapanacak, özel sektör ile kamu sektöründe uzaktan çalışma zorunlu olacak, eczane, market ve benzinlikler haricindeki tüm ticari işletmeler kapatılacaktır.
 
Bununla birlikte, eyalete giriş-çıkış kısıtlaması bulunmamaktadır. Vali tarafından, kırmızı faz kapsamında mecburi olmayan tüm hizmetlerin durdurulduğu ve ticari işletmelerin kapatıldığı dönemde bile eyaletteki 53 belediyedeki yoğun bakım ünitelerinin %100 dolu olduğu, eyalet genelindeki yoğun bakım ünitelerinin kapasitesinin ise %87 kullanıldığı açıklanmıştır. Son 24 saatte ülkede 80.955 yeni Covid-19 vakası tespit edilmiş, 2.349 kişi ise vefat etmiştir. Ülkedeki toplam vaka sayısı 11 milyonu, vefat sayısı ise 270 bin kişiyi geçmiştir.
 
Brezilya'da halihazırda nüfusun %4,13'ü olan 8,7 milyon kişiye Covid-19 aşısı yapılmış olup, özellikle ülkenin kuzeyindeki Manaus bölgesinde ortaya çıkan yeni mutasyon nedeniyle Covid-19 vakaları hızla artmaktadır. Federal hükümet tarafından yılsonuna kadar 400 milyon doz aşının satın alınacağı açıklanmış olmakla birlikte ülkede sürü bağışıklığının ancak Nisan 2022 tarihinde sağlanabileceği tahmin edilmektedir. Bu çerçevede ülkedeki ekonomik aktivitede yakın dönemde normalleşme olması beklenmemektedir.

Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği
 
Brezilya, DTÖ Kamu Alımları Anlaşması'na Taraf Olma Sürecini Hızlandırmak İstiyor
 
Brezilya Ekonomi Bakanlığı Mayıs 2020 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kamu Alımları Anlaşması'na taraf olmak için yaptığı başvurunun ardından Mart ayının ilk haftasında yaptığı açıklamada, söz konusu anlaşmaya taraf olma sürecini bir an önce sonuçlandırmak istediğini ifade etmiştir. Brezilya delegasyonu, Covid-19 salgınına rağmen, ülkenin 145 milyar ABD doları tutarında kamu ihale sözleşmelerini yabancı şirketlerle rekabete açmak için "çok hırslı ve geniş" bir ilk teklif sunabileceğinin altını çizmiştir. İkinci etap olarak Brezilya'nın DTÖ Kamu Alımları Anlaşması'na taraf olan 48 ülke ile görüşmesi ve satın alma süreçleri yabancılara açık olacak kuruluşlar, anlaşmaya dahil olacak mal ve hizmetler, alımların açılacağı sınır değerler ve olabilecek istisnalar ile ilgili taahhütleri müzakere etmesi beklenmektedir. Brezilya, Covid-19 pandemisine karşın özellikle karayolu, demiryolu ve havaalanlarının dahil olduğu altyapı sektöründe yabancı yatırım çekmek için yeni açılımlar yapmaktadır.
DTÖ Kamu Alımları Anlaşması'na taraf olan ülkelerin, diğer taraf ülkelere karşı yerli ve yabancı tedarikçiler arasında ve taraf ülkeler arasında ayrım yapmama yükümlülükleri bulunmakta olduğu göz önünde bulundurulduğunda, anılan anlaşmaya taraf olması halinde Brezilya'nın kamu alımları ihalelerinde yerli firmalar ile anlaşmaya taraf ülke firmaları arasında ayrım yapma imkanı bulunmayacaktır.

Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Brezilya'da 2020 Yılı İşsiz Sayısı 13,4 Milyon Kişi ile Rekor Seviyeye Ulaştı
 
Brezilya'da 2020 yılı ortalama işsizlik oranı %13,5 seviyesinde gerçekleşti, bu oran 13,4 milyon kişinin işsiz olduğunu ifade ediyor. Söz konusu oran, 2012 yılından bu yana görülen yıllık en yüksek ortalama işsizlik oranı oldu. Böylece istihdam edilen kişi sayısı 93,4 milyon kişiden 86,1 milyon düştü. 2020 yılında çalışabilecek durumdaki nüfusun yalnızca %49,4'ünün istihdam edildiği açıklandı. Çalışan nüfusun ortalama kişi başı geliri ise 2019 yılına kıyasla %4,7 artarak 2.543 Real (457 Dolar) oldu. Diğer taraftan, Brezilya Ekonomi Bakanlığı tarafından, hükümetin Covid-19'un ekonomik etkileriyle mücadele kapsamında alınan önlemlerle ilave 11 milyon kişinin istihdamının korunduğu açıklandı.
 
İşsizlik oranı 2018 yılında %12,3; 2019 yılında ise %11,9'du.
 
Brezilya'da 2021 yılında Covid-19 aşısının yaygın şekilde yapılmasının mümkün olması halinde ekonomik aktivitenin yeniden hızlanacağı hesaplanmakta; böylece istihdamın ve ekonomik büyümenin olumlu etkileneceği öngörülmektedir. Bu kapsamda ekonomik aktivitenin normalleşmesi ile Türkiye ile Brezilya arasındaki ticari faaliyetlerin yeniden hız kazanmasınının mümkün olacağı tahmin edilmektedir.
 
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Türkiye'den Sonra Portekiz de Brezilya'dan Uçuşları Yasakladı

Portekiz İçişleri Bakanlığı, 27 Ocak 2021 tarihli açıklamasında 29 Ocak'tan itibaren 14 Şubata kadar Brezilya'dan uçuşları yasakladığını açıkladı. Kararın, Brezilya'da orta çıkan yeni mutasyon nedeniyle alındığı, yalnızca Portekiz vatandaşlarının ülkeye dönüşü ya da insani nedenlerle gelen yolcuların ülkeye girişine izin verileceği, bu kişilerin de uçuştan 72 saat önce yapılmış negatif Covid-19 testi sonucu göstermeleri ve ülkeye girişte 14 gün karantinada kalmaları gerektiği ifade edildi.
 
Bunun yanı sıra yine söz konusu mutasyon nedeniyle Arjantin de havayolu şirketlerinin Brezilya ile uçuşlarını yarı yarıya azaltmasını talep etti.
 
Türkiye tarafından da 22 Ocak 2021 Cuma günü Brezilya'dan gelen uçuşların durdurulduğu açıklanmıştı.
 
Brezilya'nın Manaus şehrinde ortaya çıkan P.1 isimli mutasyonun 8 ülkeye yayıldığının tespit edildiği açıklandı.
 
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Sao Paulo Eyaleti'nde Koronavirüs Aşısı Yapılmaya Başlandı
 
Brezilya'nın Sao Paulo Eyaleti'nde 17 Ocak 2021 tarihi itibariyle Çin menşeli CoronaVac aşısının yapılmasına başlandı. Ülkenin kuzeyindeki Amazon bölgesindeki Manaus şehrindeki devlet hastanelerinde oksijen kalmaması ile birlikte ülkenin pek çok şehrinde protestolar baş gösterdi.
 
Sao Paulo Eyaleti Butantan Enstitüsü tarafından, Sao Paulo Eyaleti için ilk aşamada gerekli 1,3 milyon dozun haricinde kalan 4,6 milyon doz aşının Federal Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi ve diğer eyaletlere de ulaştırılması planlanıyor. Bu çerçevede, 20 Ocak 2021 tarihinde diğer eyaletlerde de aşının yapılmasına başlanması öngörülüyor.
 
Manaus Eyaleti'ndeki oksijen eksikliği ise komşu eyaletlerde oksijen ya da hasta transferi ile çözülmeye çalışılıyor. Dünyada Covid-19 kaynaklı ölümlerde ikinci sırada bulunan Brezilya'da son bir haftadır günlük 1.000 kişiden fazla hasta Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti.
 
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Brezilya Şırıngaların İthalat Vergisini Sıfırladı
Brezilya Ekonomi Bakanlığı tarafından 7/1/2021 tarihinde alınan kararla, koronavirüs aşısı yapılabilmesi için ülkede yeterli miktarda bulunmadığı ifade edilen şırıngalardaki gümrük vergilerinin geçici olarak sıfırlandığı belirtildi. Söz konusu şırıngaların ayrıca, normal zamanda gerekli olan Ulusal Sağlık Ajansı (ANVISA) kaydı gerekmeden ithal edilebileceği açıklandı. Gümrük vergileri sıfırlanan ürünlerin GTİP kodlarının "9018.31.11; 9018.31.19; 9018.31.90; 9018.32.19; 9018.39.10" olduğu ifade edildi. Hükümet, halihazırda yaklaşık 116 milyon şırınga stoklarının olduğunu, ancak bu şırıngaların Nisan-Haziran döneminde gerçekleştirilecek grip aşısı için de gerekli olacağını, bu nedenle stokların artırılması gerektiğini vurguladı.
 
İlgili Karar: https://www.in.gov.br/en/web/dou/-/resolucao-gecex-n-144-de-6-de-janeiro-de-2021-297934183
 
Şırıngalarda gümrük vergilerinin sıfırlandığının açıklanması ile firmalarımızın Brezilya'ya söz konusu ürünleri ihraç etmelerinin önü açılmıştır. Söz konusu ürünlerde sıfırlama öncesi Brezilya'nın gümrük vergisi oranı %16'dır.
 
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği

Brezilya Covid-19 Aşı Programının Uygulanmasında Gecikme Yaşıyor
Brezilya’nın aşılama programını uygulamasındaki gecikmeler, yabancı yatırımcılar nezdinde de endişe yarattı. Credit Suisse, Covid ölümlerinde ve vakalarında devam eden artışın, önümüzdeki aylarda Brezilya ekonomisi için bir risk oluşturduğuna dair uyarıda bulunan bir rapor yayınladı. Raporda, bu gidişatın devam etmesi halinde eyalet ve yerel yönetimler tarafından, ekonomik faaliyet üzerinde önemli bir etkiye sahip olan lockdown önlemlerinin alınmasının zorunlu hale geleceği belirtildi. Credit Suisse tarafından ayrıca, Brezilya'nın en iyi ihtimalle bile 2021'in sonuna kadar nüfusun %70'ini aşılayamayacağının beklendiği açıklandı.
 
Brezilya'da aşılama sürecinin başlamaması ve Anvisa tarafından talep edilen onay sürecinin öngörülenden uzun sürmesi ile birlikte ülkede Covid-19 vakalarının yeniden artışa geçmesi özellikle yabancı yatırımlar açısından olumsuz bir ortam yaratıyor. Halihazırda ülkede 7,7 milyonun üzerinde vaka, 196 binin üzerinde de vefat bulunuyor. Brezilya Covid-19 vakalarında dünyada üçüncü, pandemi kaynaklı ölümlerde ise ikinci sırada bulunuyor. Vakaların yeniden artışa geçmesi ile birlikte ülkede karantina önlemleri sıkılaştırılmaya, bu durum da ekonomik aktivitenin yavaşlamasına sebep oluyor.
Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği
 
Brezilya'da Pandeminin Ekonomik Etkileriyle Mücadele için Verilen Yardımlar Bitti
Brezilya'da koronavirüs pandemisinin ekonomik etkileriyle mücadele etmek için başlatılan ekonomik önlemler kapsamında Nisan 2020 tarihinde başlatılan 600 Real'lik nakit para yardımı, Eylül 2020 tarihinde 300 Real'e düşürülerek 31 Aralık 2020 tarihine kadar uzatılmıştı. Yeni yıla girilmesi ile söz konusu yardımların ödemesi bitmiş oldu. Söz konusu yardımların hükümete maliyeti 300 milyar Real (57,7 milyar Dolar) oldu, maliyetinin yüksekliği nedeniyle devam ettirilmedi. Bu durumda hükümet tarafından, düşük gelirli ailelere destek programı olarak başlatılmış olan "Bolsa Familia" programı kapsamına yeni 300 bin aile dahil edilerek, 192-200 Real arası tutarlarda ödemeler yapılmaya devam edilecek. Bu çerçevede programdan yararlanan aile sayısı 14,5 milyon olacak.
 
Diğer taraftan, 2021 yılı asgari ücreti de belirlenerek önceki yıla göre %5,26 artışla 1.100 Real (211,53 Dolar) oldu.
 
Brezilya İstatistik Enstitüsü'ne göre Ekim ayı sonunda işsizlik oranı %14,3 olarak gerçekleşti ve Eylül ayındaki %14,6 seviyesinden düşüş gösterdi. Ülkedeki işsiz sayısının 14,1 milyon kişide sabit kaldığı, işgücünün ise 96,6 milyondan 98,4 milyona çıktığı hesaplanıyor.
 
Öte yandan Kasım ayı sonu itibariyle kamu sektörü birincil bütçe açığı 18,1 milyar Real (3,4 milyar Dolar) oldu. Böylece yıllık toplam birincil bütçe açığı 664,6 milyar Real (127,8 milyar Dolar) oldu. Kasım ayında hükümetin brüt borcu, 2019 yılı Aralık ayından bu yana ilk kez düşüş gösterdi ve GSYİH'nin %88,8'den %88,1'i seviyesine geldi. Düşüş, Kasım ayında Real'in Dolar karşısında %7,6 oranında değer kaybetmesine bağlandı. Hükümetin net borc ise Kasım ayında 1,4 yüzde puan artarak GSYİH'nin %61,4'üne ulaştı.
 
Brezilya ekonomisindeki resesyon ve Brezilya Reali'nin Dolar karşısında değer kaybetmesi, Brezilya'nın ithalat kapasitesini azaltmaktadır. Bununla birlikte, önceki kriz dönemlerinin sonunda olduğu gibi yatırımcılarımızın, fon arayışına giren Brezilyalı firmalarla ortaklıklar kurarak Brezilya pazarına girmeleri için de bir potansiyel ortaya çıkmaktadır.

Kaynak: T.C. Sao Paulo Ticaret Ataşeliği