Covid-19-gelişmeleri

18 Mayıs 2021

COVİD-19 GELİŞMELERİ

 
Acara'da Korona Virüs Kısıtlamaları: 

Gürcistan Hükümeti Kurumlar arası Koordinasyon Konseyi kararı kapsamında, Acara Özerk Cumhuriyetinde son günlerde artan vaka sayıları nedeniyle alınan tedbirler 25 Eylül 2020 (bugün) itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu çerçevede, restoranlar akşam saat 22:00'den sonra hizmet vermeyecek, şehir içi ve dışı toplu taşıma (tren seferleri hariç) tamamen askıya alınacaktır. Söz konusu tedbirlerin en az iki hafta süreceği belirtilmekle birlikte vaka artışına bağlı olarak bu tedbirlerin süresi uzayabilecektir. İlaveten Konsey, Gürcistan genelinde uzaktan çalışmaya geçilmesi hususunda çağrıda bulunmuştur. Söz konusu tedbirler kapsamında vatandaş hareketliliğinin kısıtlanması ve bu sayede virüsün yayılma riskinin azaltılması hedeflenmektedir. Eylül ayından itibaren artan vaka sayıları son üç günde rekor seviyelere ulaşmıştır (23/09/2020 tarihi ülke geneli 227 vaka 165'i Acara, 24/09/2020 tarihi ülke geneli 159 vaka 164'ü Acara ‘da, 25/09/2020 tarihi ülke geneli 265 vaka 165'i Acara ‘da). 26/02/2020 tarihinden bu yana Gürcistan'da 4.664 vaka tespit edilmiş, 1.759 hasta iyileşmiş ve 27 kişi de hayatını kaybetmiştir.

Seyahat kısıtlamaları nedeniyle bölgenin en büyük gelir kaynağı olan turizm sektörü büyük bir darbe almıştır. Yaz aylarıyla birlikte başlayan normalleşme ve iç turizmin canlanması ekonomiye katkı sağlasa da Eylül ayı itibarıyla artan vakalar sonucunda yerli turistlerin bölgeden uzaklaştığı gözlemlenmektedir. Bölgede faaliyet gösteren Türk restoran ve kafe işletmelerinin tedbirlerden doğrudan etkileneceği değerlendirilmekle birlikte, toplu taşımaya getirilen yasak nedeniyle bütün sektörlerdeki çalışanların hareketliliğinin azalacağı beklenmektedir. Öte yandan, söz konusu toplu taşıma yasağı fabrika/tesis servislerini kapsamadığından, bölgede yoğun istihdam sağlayan Türk tekstil ve hazır giyim fabrikaları çalışmaya devam edecektir. (25.09.2020)

Kaynak: Batum Ticaret Ateşeliği

Covid-19 Salgını Nedeniyle Alınan Önlemler:

29/01/2020 tarihi itibarıyla 29/03/2020 tarihine kadar Çin ile uçak seferleri yasaklanmıştır. Gürcistan-Türkiye arasındaki karşılıklı uçuşlar 20 Mart 2020 tarihinden itibaren durdurulmuştur.

Gürcistan Çevre Koruma ve Tarım Bakanlığı 28/01/2020 tarihi itibarıyla Çin Halk Cumhuriyeti'nden canlı hayvan ithalatını yasaklamıştır. Söz konusu yasağın Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE) tarafından Çin'in korona virüsünden serbest olduğu açıklanana kadar devam edeceği belirtilmiştir.

Türkiye ve Gürcistan arasında Sarp/Sarpi sınır kapısı, 15 Mart 2020 tarihi itibarıyla, geçici olarak yolcu trafiğine karşılıklı olarak kapatılmıştır. Yüksek risk grubundaki ülkelerle birlikte özellikle AB’nin yasaklı ülkelerine temas edilerek, Gürcistan’ı transit geçmek suretiyle üçüncü ülkelere yapılan taşımalara ilişkin 18 Mart itibariyle Ataşeliğimize intikal eden yardım talepleri, Sarp/Sarpi Gümrük müdürlükleriyle karşılıklı görüşmeler çerçevesinde ve idarelerin tampon bölgedeki görüşmeleriyle çözümlenmiştir. Bu çerçevede, özellikle Gürcistan’ı transit geçerek Rusya-Azerbaycan-Ermenistan’a gidecek araçlar 5’erli gruplar halinde Gürcistan’a kabul edilerek oluşturulmuş konvoylar eskort eşliğinde çıkış kapılarına sevk işlemleri başlatılmıştır. Bu araçlar için tampon bölgede dezenfeksiyon işlemi de gerçekleştirilmektedir. Diğer taraftan, yasaklı ülkelerden Gürcistan’a gerçekleştirilen taşımalar için 14-28 gün aralığında bekleme süreci uygulaması devam etmektedir. (19.03.2020)
 
Daha önce, Gürcistan’ı transit geçerek Rusya-Azerbaycan-Ermenistan’a gidecek araçların 5’erli gruplar halinde Gürcistan’a kabul edilerek oluşturulmuş konvoyların eskort eşliğinde çıkış kapılarına sevk işlemlerinin başlatıldığı bildirilmişken, dün Gürcistan Sarpi Gümrük İdaresi tarafından yapılan bildirim ile 10'lu gruplamalar yapılmasının istenildiği öğrenilmiştir. (25.03.2020)
 
21.03.2020 tarihli İçişleri Genelgesi kapsamında, bu tarihten önce ülkemizden Gürcistan'a transit çıkan araçlar da dahil olmak üzere, ülkemize giriş yapmak isteyen Özbek ve Kazak TIRları ile şoförlerinin ülkemize alınmaması ile, Gürcistan'ın da karşı önlem almaya başlayacağını bildirdiği belirtilmişti. Bakanlıklar arası istişareler sonucunda, Özbek ve Kazak TIR’ları Gürcistan üzerinden ülkemize kademeli olarak giriş yapabilmektedirler. Halihazırda başta Sarp-Sarpi olmak üzere sınır geçiş uygulaması aşağıdaki şekildedir: Ülkemiz uygulaması: Kazakistan ve Özbekistan çıkışlı TIRlar, bu ülkelerden çıkışlarından itibaren 14 gün geçtikten sonra ülkemize giriş yapabilmektedir. Gürcistan uygulaması ise Türkiye'den çıkacak Özbek ve Kazak TIRları 14 gün geçmeden almamak yönünde olup, bunların Gürcistan'ı transit geçmeleri için ayrıca Rusya sınırına kadar eskort uygulamasına tabii tutmak şeklindedir. Gürcistan'ın Avrupa'dan gelen TIRlar için uygulaması ise, AB içerisinde riskli ülkelere temas edilip edilmediği bilinemediğinden, AB'den ülkemizi transit geçip nihai destinasyonun Gürcistan olması halinde, AB çıkışından 14 gün geçtikten sonra girişe izin vermek, Gürcistan'ın transit geçilmesi yani nihai varış noktasının bir üçüncü ülke olması halinde 14 gün kuralı yerine, konvoylor halinde sınırdan alınıp, eskort ile sınıra götürmek şeklindedir. (01.04.2020)
 
Koronavirüs önlemleri kapsamında bir yabancı ülkede kayıtlı yük araçlarının Gürcistan içerisindeki hareketlerine ilişkin bilgi Gürcistan Maliye Bakanlığı Gelirler İdaresi tarafından 03.04.2020 tarihinde iletilmiştir. Yük taşımacılığı kapsamında bir yabancı aracın sınırdan varış noktasına kadar hareketinin durmaksızın devam etmesi için sürücülerin uyması gerekli kurallar ve koşullar belirlenmiş olup, bu şekilde özellikle Gürcistan'ı transit geçişte uygulanan eskort uygulamasına da son verilmesi planlanmaktadır. Koronavirüs önlemlerine ilişkin uygulamalar nakliye filomuzun hareketlerine doğrudan etki etmekte olup, özellikle sınır geçiş işlemleri açısından konvoy ve eskort uygulamasının kalkması sayesinde Orta Asya taşımacılığı kapsamındaki sevkiyatlarımız açısından bekleme sürelerinin azalması sonucunu doğurması beklenmektedir. (03.04.2020)
 
06 Nisan 2020 tarihli ve 92 Sayılı Gürcistan Maliye Bakanlığının Kararnamesi ile yük taşıma araçlarında bulunabilecek yakıta ilişkin düzenlemede değişiklik yapılmıştır. Gürcistan'ı transit geçecek yük araçlarının boş olması halinde orijinal depolarında azami 500 litre yakıt bulunması hususu ayda iki ile sınırlandırılmış (daha önce 3 idi), üçüncü kez geçen araçlarda maksimum 50 litre yakıt bulunarak giriş yapılması hüküm altına alınmıştır. Dolu araçlar için kısıtlama getirilmemiştir. Düzenleme özellikle Gürcistan'a geçecek araçların Azerbaycan'dan ucuz yakıt almasını önlemeyi hedeflemekte olup, kural ihlali halinde cezai işlem uygulanacaktır. 21 Nisan 2020 tarihinde yürürlüğe girecek uygulama için cezai müeyyide uygulanacağı bilinmekle beraber, ceza miktarının netleşmesi ile ayrıntılı bilgi verilecektir 15.04.2020)
 
Gürcistan üzerinden transit geçen veya ithalata/ihracata konu yük taşıyan yük araçlarına ilişkin Gürcistan Gelirler İdaresinden yapılan güncel Uygulamada Gürcistan'da 24 ve 48 saat kalma sınırı ve sürelerin aşılması durumunda 3000 GEL ceza tatbik edilmektedir
Bugün yayınlanan mevzuat değişikliği ile kısmi bir iyileştirme yapılmış olmakla birlikte, sorun devam etmekte olup, Gürcü makamlarının sürücünün iradesi dışında yaşanan gecikmeler için esnek tutum veya istisna tanınacak halleri belirlemesi gerekmektedir.
Gürcistan'dan transit geçen veya ithalat/ihracat yükü taşıyan yabancı yük araçlarına ilişkin Gelirler İdaresinden alınan uygulama hakkında 17 Nisan tarihli yasal düzenleme ile Gürcistan'a ithalat yükü getirip boşaltan ve ihraç yükü alan araçlar ile aynı şekilde ro-ro ile mal getiren ve yine ro-ro ile mal götürecek araçlar için 7 gün ülkede bulunma hakkı tanınmıştır. Diğer durumlardaki 24 ve 48 saat kısıtlaması devam etmektedir
164 sayılı Hükümet Kararındaki değişikle, detayları belirtilen durumdaki ithalata konu yük getirip müteakiben ihraç malı yükleyen araçların, süre kısıtı nedeniyle 3.000 GEL olarak uygulanan cezaya maruz kalması ihtimali düşmüştür.(17.04.2020)

17 Nisan tarihli yasal düzenleme ile Gürcistan'a ithalat yükü getirip boşaltan ve ihraç yükü alan araçlar ile aynı şekilde ro-ro ile mal getiren ve yine ro-ro ile mal götürecek araçlar için 7 gün ülkede bulunma hakkı tanınmıştır. Yabancı bir ülkede kayıtlı yük araçlarının Gürcistan içerisinde hareketine ilişkin olarak, Tiflis Büyükelçiliğimiz ve Ticaret Ataşeliğimize intikal eden nota ile bildirilen mevzuat değişikliği uyarınca, ithal mal getiren veya ihraç yükü alacak araçlar için ülkeden çıkma süresi 48 saatten 96 saate çıkarılmıştır. Öngörülen süre içerisinde ülkeden ayrılamamaktan ötürü Gürcü makamlarınca uygulanan 3000 GEL (yaklaşık 6600 TL) ceza ve şoförlerin karantinaya alınma ihtimali açısından önem taşıyan sorunun çözümünde, her düzeydeki resmi girişimlerimiz sonucunda önemli bir ilerleme kaydedildiği mütalaa edilmektedir (05.05.2020)

Gürcistan'da 2020 Mart ayından itibaren artarak yürürlüğe giren kısıtlamalar tedricen hafifletilmiş ancak Covid-19 vakalarında son dönemde yaşanan hızlı artış sonrası tekrar yeni önlemler alınmıştır. Böylece halihazırda ülkeye giriş için özel izin alma şartı devam etmekle birlikte günlük ticari aktiviteleri de kısıtlayan yeni kararlar hayata geçirilmektedir.(26.11.2020)

Bu kapsamda 28 Kasım 2020 - 31 Ocak 2021 tarihleri arasında

  • 21.00 - 05.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı getirilmiştir. (31 Aralık ve 6 Ocak hariç).
  • Restoran ve benzeri gıda işletmeleri sadece paketli teslimat yapabilecektir.
  • Konferanslar, kültür, eğlence ve spor faaliyetleri kısıtlanmıştır.
  • Şehirlerarası rutin ulaşım hizmetleri askıya alınmıştır.
Tiflis, Batum, Kutaisi, Rustavi, Gori, Poti, Zugdidi, Telavi şehirlerinde şehir içi toplu taşıma hizmeti verilmeyecektir.

3-15 Ocak 2021 tarihleri resmi kış tatili ilan edilmiştir. Resmi ve özel kurumlar hizmet vermeyecektir.

Kısıtlamadan etkilenmeyecek sektörler:

İnşaat ve onarım faaliyetleri, bankacılık faaliyetleri, Gıda, eczane, veteriner ilaçları, ev hijyen mağazaları, oto tamir hizmetleri, ev aletleri tamir hizmetleri, güzellik salonları, açık tarım marketleri (bunların dışındaki perakende hizmetleri sadece uzaktan verilebilecektir) Ayrıca otomobil ve taksi ile ulaşım serbesttir.

24 Aralık 2 Ocak arasında geçici serbestleşme ile:
  • -AVM'ler, açık ve kapalı pazarlar çalışabilecek ve
  • -Belediye içi ve şehirlerarası toplu taşıma devam edecektir.

Kaynak: Batum Ticaret Ateşeliği (26.11.2020)

Pandemi nedeniyle Gürcistan'a yapılacak seyahatlerde yabancı ülke vatandaşlarının elektronik başvuru yapılarak resmi izin alma zorunluluğu bulunmaktadır (yük taşıtı şoförleri için izin gerekmemektedir). Ülkede ticari faaliyetleri bulunan işadamları için de söz konusu izin zorunluluğu bulunmaktadır. Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanının yaptığı açıklamaya göre 2 doz covid aşısı yaptırdığını belgeleyen yabancı ülke vatandaşlarının ülkeye girişine 1 Şubat 2021 tarihinden itibaren müsaade edilecektir. Ayrıca AB, ABD, BAE, Suudi Arabistan ve İsrail'de yerleşiklerin ülkeye girişinde güncel PCR testi ibrazı halinde giriş izni verileceği açıklanmıştır. Ülkemiz' den seyahatlerde ise izin alma zorunluluğu devam etmekte, ancak 2 doz aşı ile ön izin almadan ülkeye giriş imkanı doğmuş bulunmaktadır. (29.01.2021)
 

3 Şubat 2021 tarihli Kurumlararası Koordinasyon Kurulu toplantısını takiben Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Sn. Natia TURNAVA tarafından yapılan basın açıklamasına göre AB, İsrail, İsviçre, Norveç, ABD, Suudi Arabistan, Katar, BAE ve Bahreyn vatandaşları veya yerleşiklerine sağlanan havayoluyla ulaşımda güncel negatif PCR sonucu sunarak izin almaya gerek kalmaksızın Gürcistan’a giriş avantajından ülkemiz de yararlandırılacaktır. Karayoluyla seyahatlerde ise ön izin şartı devam etmektedir. (03.02.2021)

Gürcistan'da Pandemi Kısıtlamaları Hafifletilmiştir (18.05.2021)
Gürcistan, pandemi nedeniyle büyük kayıp yaşanan turizm sektörünün tekrar canlanması ve turizm/gazino gelirlerindeki kaybın 2021 yılında telafisine etki edecek şekilde pandemi tedbirlerinde hafifletme kararı almıştır. Bu çerçevede sokağa çıkma kısıtlaması 21.00 - 05.00 yerine 23.00 - 05.00 şeklinde revize edilmiş ve haftaiçi serbestliğine ilaveten haftasonları paket servis dışında da açık alanlarda restoran/cafe'lerin müşteri kabul etmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
Ayrıca Gürcistan Turizm Ajansının faaliyetlerinden sorumlu olan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı tarafından 2021 yazında sınır kapılarının da açılmasının planlandığı açıklanmış, aşılamada turizm sektörüne öncelik verildiği belirtilmiştir.(18.05.2021)


 

Ekonomik Destekler:
 

24 Mart'ta 21 Nisan'a kadar geçerli OHAL ilan edilmiş ve 30 Mart itibarıyla da gece sokağa çıkma yasağı getirilmiştir. 1 Nisan'da vatandaşın elektrik ve doğalgaz tüketimini doğrudan finanse etmek üzere 625 milyon dolarlık bütçe ayrılmıştır. 3 Nisan itibarıyla sağlık önlemlerini alan firmalara faaliyet izni verilmesi kararlaştırılmıştır. İnşaat-altyapı projelerinin sağlık önlemleriyle devam edeceği belirtilse de çalışma koşulları ve tedarikteki sorunlar aktivitenin bu sektörde de yavaşlamasına neden olmaktadır. Salgından zarar gören sektörlere özel destek paketleri açıklanacağı ve uluslararası finans kuruluşlarından destek sağlanacağı belirtilmiştir. (04.04.2020)

Daha önce 21 Nisan tarihine kadar yürürlükte kalacak olan OHAL'in süresinin 10 Mayıs 2020 tarihine kadar uzatılacağı hususu resmiyet kazanmak üzeredir. Ayrıca, Kovid-19 ile mücadele kapsamında Hükümet, uluslararası finans kuruluşlarıyla destek sağlanması amacıyla görüşmeler yapılmaktadır. Bu kapsamda IMF (447 milyon dolar), AB, Asya Yatırım Bankası, EBRD, Avrupa Yatırım Bankası, Alman Kalkınma Fonu ve Fransız Kalkınma Ajansı yıl sonuna kadar toplamda yaklaşık 3 milyar dolar Gürcistan ekonomisine destek olmaya hazır olduklarını açıklamışlardır. Bu yardımların 1,5 milyar dolarlık yarısı bütçe yardımı, diğer yarısının da özel sektöre yönelik destekleri kapsadığı hususu belirtilmekle beraber bu fonların özel sektöre nasıl ve hangi yöntemle kullandırılacağı hususu henüz netlik kazanmamıştır. (16.04.2020)

 
Geleceğe Dönük Beklentiler:
 

Yük taşımacılığına da yasak getirilmesi durumunda Orta Koridor güzergahının önemli ülkelerinden olan Gürcistan üzerinden ülkemizin ve dünyanın büyük bir kısmının taşımalarının durması nakliye filomuzu ve ihracatımızı derinden etkileyecektir. Alınan sınır önlemleri ve yolcu trafiğinin yasaklanması neticesinde başta sağlık turizmi/tedavi amaçlı hasta getirme olmak üzere turizm ve eğitimin de dahil olduğu hizmet ihracatı türleri doğrudan etkilenmektedir (16.03.2020)

Özel sektöre sağlanacak yardımlar, ülkedeki üretim tesislerimizden, müteahhitlik projelerimize, otellerimizden küçük işletmeleri bulunan esnafımıza kadar Türk yatırımcısını doğrudan pozitif olarak etkileyecektir. Ayrıca, OHAL devam etse de Gürcistan'ın sınır komşusu bir STA ülkesi olması ve yük taşımacılığına bir kısıt getirilmemesi de göz önünde bulundurularak ihracatımızın ve Orta Asya ile karşılıklı ticaretimizin devamının sağlanması önem arz etmekte olup, bu çerçevede nakliyecilerimiz ve firmalarımızla birlikte çalışmalarımız sürdürülmektedir. (16.04.2020)
 
Korona virus önlemleri nakliye filomuzun hareketlerine etki etmekte olup, Orta Asya ihracatımız için önemli bir transit ülkesi konumunda olan Gürcistan'ın 3 Nisan 2020 tarihinde uygulamaya koyduğu yabancı yük araçlarının Gürcistan içerisindeki hareketine dair kurallar kapsamında ülkeyi zamanında terk etmeme halinde uygulanan 3000 GEL (yaklaşık 6500 TL) ceza ciddi bir maliyet yaratmaktadır. (17.04.2020)