T.C. Ticaret Bakanlığı

CO₂ Emisyon Standartları ve Etiketleme Kuralları

Otomobil ve hafif ticari araçlar için CO₂ emisyon standartları:

AB 2019/631 sayılı Tüzük, yeni binek otomobiller ve hafif ticari araçlar için CO₂ emisyon performans standartlarını belirlemektedir. “Fit for 55” yasama paketi kapsamında, (AB) 2019/631 sayılı Tüzük ile belirlenen emisyon standartları, (AB) 2023/851 sayılı Tüzük ile revize edilmiş; bu revizyonla birlikte 2035’ten itibaren yeni binek otomobiller ve hafif ticari araçlar için %100 emisyon azaltım hedefi getirilmiştir.
Avrupa Komisyonu tarafından 16 Aralık 2025 tarihinde açıklanan Otomotiv Paketinin bir parçası olarak, otomobil ve hafif ticari araçlara (van) yönelik CO₂ emisyon standartlarının gözden geçirilmesine ilişkin bir teklif yer almaktadır. Bu teklif, sanayiyi desteklemek ve teknoloji tarafsızlığını güçlendirmek amacıyla ilave esneklikler sunmakta, üreticiler için öngörülebilirliği korumakta ve elektrifikasyona yönelik açık piyasa sinyalini sürdürmektedir.

Teklif kapsamında:

• Güncellenen CO2 emisyon standartları ile 2035’e kadar ve sonrasında çeşitli esneklikler öngörülmektedir. Bu çerçevede, otomobil ve hafif ticari araçlar için emisyon azaltım hedefi %100’den %90’a düşürülmüştür. (2021 referans yılına kıyasla) 2035’ten itibaren, otomobil üreticilerinin egzoz kaynaklı emisyonlarda %90 oranında azaltım sağlaması gerekecek; kalan %10’luk emisyon ise Birlik’te üretilen düşük karbonlu çelik kullanımı ya da e-yakıtlar ve biyoyakıtlar yoluyla telafi edilebilecektir. Böylece, tam elektrikli (EV) ve hidrojenli araçların yanı sıra şarj edilebilir hibritlerin (plug in/ PHEV), menzil uzatıcılı araçların, hafif hibritlerin ve içten yanmalı motorlu araçların da 2035 sonrasında belirli bir rol oynamaya devam etmesine imkan tanınması amaçlanmaktadır.
• E-yakıtlar ve biyoyakıtların kullanımından kaynaklanan sera gazı emisyon tasarrufları, üreticiler için “yakıt kredisi” olarak hesaplanacak olup, üreticilerin ortalama CO₂ emisyonlarını 2021 AB filo hedefinin en fazla %3’ü oranında azaltabilecek şekilde sınırlandırılmıştır. Birlik’te üretilen düşük karbonlu çeliğin araç üretiminde kullanımı yoluyla sağlanabilecek emisyon kredileri ise en fazla %7 ile sınırlandırılmıştır.
• Elektrikli araç yaygınlaşmasının yapısal olarak daha zor olduğu hafif ticari araç (van) segmenti için ek bir esneklik tanınmakta; bu kapsamda 2030 CO₂ hedefi %50’den %40’a düşürülmektedir.
• Ayrıca, AB’de üretilen küçük ve uygun fiyatlı elektrikli otomobillerin CO₂ hedeflerine uyumda sayımına ilişkin esneklik sağlanmakta, bu araçlar için “süper kredi” uygulanarak üretiminin teşvik edilmesi öngörülmektedir.
• 2030 hedefi bakımından ise, 2030–2032 dönemi için “biriktirme ve ödünç alma (banking & borrowing)” mekanizmasına izin verilerek ilave esneklik sağlanmaktadır. Buna göre üreticiler, bir yılda hedefi aşmaları halinde, bu aşımı dönem içindeki başka bir yılda hedefin üzerinde performans göstererek telafi edebilecektir.

Ağır hizmet araçlarına yönelik CO₂ standartları

AB 2019/1242 sayılı Tüzük, yeni ağır hizmet araçları için CO₂ emisyon performans standartlarını belirlemektedir. “Fit for 55” yasama paketi kapsamında, (AB) 2019/1242 sayılı Tüzük ile belirlenen ağır hizmet araçlarına (HDV) yönelik emisyon standartları, 2024 yılında kabul edilen AB 2024/1610 sayılı değişiklik Tüzüğü ile revize edilmiştir. Revize hedeflere göre, 2030’a kadar %45, 2035’e kadar %65 ve 2040’a kadar %90 emisyon azaltım hedefi öngörülmüştür. Otomotiv Paketinin kapsamında, otomobil ve hafif ticari araçlara ek olarak, ağır hizmet araçları için de CO₂ standartlarının gözden geçirilmesine ilişkin teklif yer almaktadır.

Teklif kapsamında:

• 2030 itibarıyla geçerli olacak hedeflere uyumu kolaylaştırmak ve ağır hizmet araçları için karayollarında şarj altyapısının yaygınlaştırılmasındaki gecikmeler dikkate alınarak, üreticilerin, 2030 öncesindeki yıllarda mevcut düzenlemeye kıyasla daha fazla emisyon kredisi biriktirebilmelerine imkan tanınmaktadır.
• Mevcut düzenleme, yalnızca doğrusal CO₂ azaltım eğrisinin altında kalındığında kredi kazanılmasına izin verirken; yeni teklif, ilave bir esneklik sağlayarak üreticilerin yıllık CO₂ emisyon hedeflerinin altına düştükleri anda kredi üretebilmelerini mümkün kılmaktadır.

Araç etiketleme kuralları

Araç Etiketleme Direktifi (1999/94/EC sayılı Direktif), AB ülkelerinin yeni bir otomobil satın almak veya kiralamak isteyen tüketicilere ilgili bilgilerin sağlanmasını temin etmesini zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, araçların yakıt verimliliğini ve CO₂ emisyonlarını gösteren bir etiketin sunulması da yer almaktadır. Otomotiv Paketi kapsamında, otomobil ve hafif ticari araçlara (van) yönelik CO₂ standartlarını belirleyen (AB) 2019/631 sayılı Tüzüğün gözden geçirilmesine paralel olarak, Araç Etiketleme Direktifinin revizyonuna ilişkin bir teklif de yer almaktadır.
Mevcut Direktife kıyasla aşağıdaki temel değişiklikleri içermektedir:

• Araç etiketinin tasarımının, AB enerji etiketleri esas alınarak tüm Üye Devletlerde uyumlaştırılması;
• Sıfır emisyonlu (ve şarj edilebilir hibrit elektrikli) araçlarla ilgilenen potansiyel alıcılar açısından önem taşıyan elektrik enerjisi tüketimi ve elektrikli menzil gibi ilave bilgi unsurlarının araç etiketine eklenmesi;
• Halihazırda yalnızca yeni otomobilleri kapsayan etiketleme yükümlülüğünün, yeni hafif ticari araçlar ile ikinci el otomobil ve hafif ticari araçları da içerecek şekilde genişletilmesi;
• Basılı poster ve rehber zorunluluğu kaldırılırken, araç modellerine ilişkin ilave bilgilerin yer alacağı bir ürün veritabanı aracılığıyla, tüketicilerin farklı üreticilere ait araç modellerini karşılaştırabilmelerinin sağlanması.
• Araç etiketlerinde aracın AB’de üretildiğine ilişkin de açık bir ifade yer alması beklenmektedir.